Pociągiem przez epoki - Cykl wykładów z okazji 175-lecia połączenia kolejowego Berlin-Frankfurt nad Odrą

Już od 175 lat istnieje linia kolejowa między Berlinem i Frankfurtem, na której od początku panuje duży ruch pociągów. W ramach seminarium Viadriny oraz projektu euroregionalnego pt. „RE 1 i stacja kolejowa we Frankfurcie nad Odrą jako węzły transportowe w kontekście polsko-niemieckim” w styczniu 2018 r. odbędzie się cykl wykładów na temat znaczenia kolei w przeszłości i obecnie ze szczególnym uwzględnieniem polsko-niemieckich powiązań. W ramach projektu powstanie następnie wystawa, która w maju 2018 r. zostanie zaprezentowana na Viadrinie oraz w Bibliotece Wojewódzkiej w Gorzowie Wielkopolskim.

Następujące wykłady będą tłumaczone symultanicznie na język polski i niemiecki:

1. Wtorek, 9.1.2018, godz. 16: Jak daleko dojedzie pociąg przemytniczy? Szara strefa między Calais, granicą polsko-niemiecką i Nowosybirskiem 
Małgorzata Irek, Oxford
Senatssaal, Główny budynek Viadriny, sala 109

Małgorzata Irek prowadzi badania nad nieoficjalnymi sieciami, które od czasu upadku „żelaznej kurtyny“ rozciągają się pomiędzy Berlinem i Warszawą. Prowadziła wywiady z pracującymi w pociągach sprzątaczkami, przemytnikami i ludźmi pracującymi na czarno.

Małgorzata Irek jest socjolożką, antropolożką i filolożką, zajmuje się badaniem fenomenów społecznych w powiązaniu z szarą strefą gospodarki, nielegalnymi migracjami i nieoficjalnymi powiązaniami.

2 .Wtorek, 9.1.2018, godz. 18: Architektura jako wyznacznik granicy. Dworce kolejowe w Zbąszynku i Zbąszyniu w latach dwudziestych XX wieku 
Werner Benecke, Uniwersytet Europejski Viadrina we Frankfurcie nad Odrą
Senatssaal, Główny budynek Viadriny, sala 109
Granica wyznaczona po pierwszej wojnie światowej między Niemcami a odrodzonym państwem polskim przecięła wiele połączeń kolejowych. Dla przeprowadzania kontroli celnej potrzebne były nowe dworce kolejowe, a polscy i niemieccy kolejarze potrzebowali nowych osiedli. Wzniesione budynki stały się równocześnie wyznacznikami granicy.

Werner Benecke zajmuje się na Viadrinie badaniami nad historią Polski i Rosji w XIX i XX wieku oraz problematyką mniejszości.

 

3. Wtorek, 23.1.2018, godz. 18: „Zawrotny szał wypełnił przestrzeń”: Kolej jako strefa przejściowa w tekstach literackich XIX wieku 
Lars Wilhelmer, Senior Technical Writer/ Basler AG w Ahrensburgu
Senatssaal, Główny budynek Viadriny, sala 109
Historia kolei jest historią przemiany przestrzeni, którą twórcy epoki śledzą z zainteresowaniem i wyrażają literacko. Lars Wilhelmer bada techniki narracyjne w tekstach literackich XIX wieku na przykładzie nowel Maxa Marii von Webbera i Gerharta Hauptmanna. 
Lars Wilhelmer studiował germanistykę, socjologię i dziennikarstwo. Jego rozprawa doktorska nosi tytuł „Pojęcia tranzytowe w literaturze. Kolej – hotel – port – lotnisko“.

 

4. Czwartek, 25.1.2018, godz. 16: Komunikacja i polityka. Tranzyt w stosunkach polsko-niemieckich w okresie międzywojennym
Marcin Przegiętka, Instytut Pamięci Narodowej w Warszawie 
Senatssaal, Główny budynek Viadriny, sala 109
Do dziś powtarzane są tezy niemieckiej propagandy okresu międzywojennego, zgodnie z którymi tak zwany „polski korytarz“ między Rzeszą Niemiecką a jej prowincją Prusy Wschodnie stanowił utrudnienie dla niemieckiej komunikacji pasażerskiej i towarowej. Przegiętka dowodzi w swoich pionierskich badaniach, że było wręcz przeciwnie, ponieważ polskie i niemieckie zarządy kolejowe oraz kolejarze zapewnili sprawną komunikację tranzytową. 
Marcin Przegiętka od 2012 r. pracuje w Instytucie Pamięci Narodowej w Warszawie i zajmuje się historią Polski do 1945 r. Publikuje również popularnonaukowe artykuły na temat historii kolei.

 

Kontakt: 

Jan Musekamp

musekamp@europa-uni.de